Zie je sportschool als een speeltuin

Een middelbare schooldocent vertelde mij ooit: ‘sommige leerlingen doen voor de docent hun best. Sommige leerlingen doen dóór de docent hun best. En sommige leerlingen doen ondanks de docent hun best.’ Ik moest terugdenken aan die uitspraak toen ik de podcast ‘Against the Rules’ van Michael Lewis (auteur van onder meer het boek Moneyball) luisterde[1].

In de laatste aflevering interviewt Lewis schrijver Timothy Gallwey, die uitlegt hoe hij op het idee kwam voor zijn wereldberoemde boek The Inner Game of Tennis. Gallwey had een bijbaantje als tenniscoach op zo’n Amerikaanse country club en gaf training aan een beginner. Het ging niet lekker: Gallwey gaf aanwijzing na aanwijzing, maar zijn leerling bleef maar mis meppen.

Op een gegeven moment verloor hij de interesse in het geluid van zijn eigen stem, verklaart Gallwey. Ze waren al de hele dag bezig en het lukte zijn leerling toch niet. Dus besloot hij maar gewoon niets meer te zeggen. En warempel: het werkte. Het duurde niet lang voordat zijn leerling een backhand eruit gooide. En toen een fronthand. Met top spin en alles.

Gallwey had een aha-moment. Hij realiseerde zich dat de aanwijzingen die hij al die tijd aan zijn leerlingen had gegeven misschien wel averechts gewerkt hadden. Dat zijn leerlingen niet beter gingen presteren als hij weer eens stond te schreeuwen dat ze hun voet moesten indraaien, maar dat ze juist slechter werden. En dat hij misschien iets vaker zijn mond moest houden.

‘This was a real “who put chocolate in my peanut butter?” moment’, concludeert Lewis in zijn podcast.

 

Back to basics

Coaches en docenten hebben vaak goede bedoelingen. Ze verzinnen allerlei lesplannen, leeractiviteiten en instructies om hun leerlingen of cliënten te helpen. En ja: soms kan je daar niet omheen. Denk bijvoorbeeld aan een backsquat: die moet je echt wel even uitgelegd krijgen, voordat je hem goed en veilig kan uitvoeren. En die powerlift-kampioen wordt ook niet beter als hij geen streng en complex schema volgt.

Maar powerfilter of niet, voor iedereen geldt een simpele waarheid: laat regels en instructies niet al te veel je intuïtie, plezier en aanwezigheid in het nu in de weg zitten.  

Het Britse wetenschappelijke tijdschrift Frontiers in Psychology deed in 2016 onderzoek naar de verschillen tussen zogenoemde almost champions (die net niet de top wisten te bereiken) en super champions (die wel de allerbeste werden)[2]. Volgens de onderzoekers was een belangrijk verschil dat super champions al sinds kinds af aan veel lol hadden in hun sport. En dan niet alleen de wedstrijden, maar ook het trainingsproces.

Almost champions, daarentegen, waren wel competitief ingesteld, maar hadden een grotere hekel aan het uitvoeren van de sport an sich. Of, zoals de onderzoekers een geënquêteerde vechtsporter citeren: ‘I loved fighting, but the training was just a chore. I would miss it if I could and always avoided the bits I was shit at.’

Ook de invloed van de ouders kan een rol gespeeld hebben, stellen de onderzoekers. Zo blijken de ouders van super champions hun kinderen gesteund te hebben, maar niet gepusht: ze kwamen wel kijken, maar bemoeiden zich niet al te veel met het proces. Bij almost champions stelden de ouders zich anders op: ze schreeuwden instructies tijdens wedstrijden en spoorden hun kinderen constant aan om te oefenen. Daardoor kregen de kinderen misschien wel een nog grotere hekel aan trainen.  

Het is heel menselijk om dingen te willen controleren. Maar sommige dingen zijn misschien meer gebaat bij een beetje afstand. De leerlingen die spelenderwijs tot inzichten kunnen komen, bijvoorbeeld, of de tennissers die er intuïtief achter komen hoe een backhand voelt. ‘Ik liet de kinderen mij uitleggen wat drama is’, vertelt een dramadocent in de roman Bezette Gebieden van Arnon Grunberg. Want net als tenniscoach Gallwey, die erachter kwam dat hij af en toe zijn mond moest houden, weet deze dramadocent dat een leraar zijn leerlingen ook in de weg kan zitten.

De basis van sporten is je goed voelen, het leuk vinden om met je lichaam in de weer te gaan. Zie je sportschool daarom als een speeltuin, waar plezier op de eerste plaats komt.

 

 

 

 


[1] Lewis, Michael. Against the Rules with Michael Lewis. Aflevering: ‘The Coach in Your Head’, 2020.

[2] Collins, Dave e.a.: ‘Super Champions, Champions and Almosts: Important Differences and Commonalities on the Rocky Road’. In: Frontiers in Psychology, januari 2016.